NARESH - 26/11/1954

To, Hemendra C. Parekh.

B-28 Engineering Hostel,

 Vallabh Vidyanagar Via ANAND.

७३ शांत सदन, मुंबई २२ २६-११-५४

પ્રિય હેમેન્દ્ર, આજે સવારની કોલેજ હતી. લગભગ ૧-૪૫ વાગે ઘરે આવ્યો અને જમી કરીને તુરત મારી રૂમ કે જે ઘણાં વખતથી સાફ કરી શકાઈ ન હતી તે કરવા બેઠો. લગભગ બધો કચરો કાઢીને દરવાજા બહાર કાઢવા જતો હતો ત્યાં રામો એક કવર લઈને આવ્યો. કવર હાથમાં આવતાં જ ઓળખાઈ ગયું. અને બાકીનું કામ રામાને કરવાનું કહીને પત્ર વાંચવા બેઠો. પત્ર વાંચતા જાણે મને પોતાને એવો આભાસ થવા લાગ્યો કે આપણે સફરે નીકળી પડ્યા છીએ અને એક પછી એક શહેરો - જંગલો - નદીઓ - પર્વતો અને ઝરણાંઓ આપણે જોઈએ છીએ. થોડીઘણી તકલીફો પણ પડે છે, પણ તેમાં જ ખરો આનંદ રહેલો છે. જરૂરી વસ્તુ વગર ચલાવી લેવું એ પણ એક સુખનો પ્રકાર જ છે.

હું તો દુનિયાના પ્રવાસે જવાના તરંગોમાં ઘણાં વર્ષોથી આનંદ લેતો હતો અને એ દિવસ ક્યારે પ્રત્યક્ષ આવે તેની હવે તો રાહ જોઉં છું. હું તો ઘણીવાર વિચાર પણ કરતો કે મારી સાથે મને Company કોણ આપશે. મને ખાતરી હતી કે અહીંના મારા મિત્રોમાંથી કોઈ તૈયાર નહિ થાય. તો કોને સાથે લઈ જવા. સગા સબંધીઓ સાથે તો જરા પણ આનંદ ન આવે, પણ આખરે જાણે પ્રભુએ જ આપણા બંનેનો ભેટો કરાવી આપ્યો હોય તેવું લાગે છે. આપણે કેટલા વર્ષોથી એક બીજાની નજદીક હતાં છતાં પણ અત્યાર સુધી એક બીજાની ઝંખના જાણી શક્યા ન હતાં. કેટલું આશ્ચર્ય જનક લાગે છે?

છેલ્લા વરસ એકથી તો એ ઝંખનાએ મને થોડેક અંશે પાગલ જેવો બનાવી દીધો છે અને ઘણીવાર એના વિચારોમાં જ મશગુલ રહું છું. દુનિયા ફરવી તો છે પણ ઘણાં જ ઓછા પૈસે તો તેને માટે શું કરવું જોઈએ? થોડાંક પૈસા તો શરૂઆતમાં જોઈએ તે ક્યાંથી લાવવા? વગેરે વિચારો વ્યાકુળ બનાવી મૂકે છે. પણ "where there is a will there a way."

આપણી ટુર માટે એક વસ્તુ તું ભૂલી ગયો લાગે છે. કે જે તે French અને German ભાષા પણ શીખી લેવી મને જરૂરી લાગે છે. ઘણાં દેશના લોકો એવા છે કે English નો અર્થ પણ જાણતા નથી અને ખાસ કરીને France - German કે China ના લોકોને તેઓની માતૃભાષા માટે ઘણું જ માન

 

છે, તો જો આપણે પણ તેઓની ભાષા જાણતા હોઈએ તો પણ આપણા પ્રત્યે માન ઉપજે. તેઓનો પ્રેમ સંપાદન કરી શકાય.

"The Society of Experiment in International Living" નો ધ્યેય શું છે? તે કઈ બાબતમાં મદદ કરે છે? તથા Mahendra Meghani શું Activities કરે છે વગેરે વિગતવાર જણાવજે.

ઘણીવાર તો એવા વિચારો આવે છે કે કોઈ R.M.D.C કે કસોટી કે એવી કોઈ હરીફાઈનું પહેલું ઈનામ લાગી જાય તો બસ બેડો પાર. પછી તો મુહૂર્ત પણ જોવરાવવા જવું ન પડે. પણ પુરુષાર્થ વગર કાંઈ થોડોજ ભગવાન આપણને તે પૈસા આપવાનો છે? હમણાંથી તો શબ્દ રચના હરીફાઈઓ લાખ લાખના જ ઈનામો જાહેર કરે છે.

હું આવતી કાલે (શનિવારે) અહીંથી મેલમાં નીકળીને સૌરાષ્ટ્ર જવાનો છું. કોલેજ ચાલુ છે એટલે જેમ ઓછા દિવસો બગડે તે રીતે કાર્યક્રમ ગોઠવ્યો છે. જો કે મારે તો સુરેન્દ્રનગર ૨૩ તારીખે પહોંચવું જોઈએ પણ હું મોડો છું. અને બનતા સુધી ૧-૧૨-૫૪ ના ત્યાંથી નીકળીને આ તરફ આવવા વિચાર છે. આ પ્રોગ્રામમાં ભુલ તો ફેરફાર થઈ શકે તેમ છે જ નહિતો મારુ કરજે, બીજી કોઈવાર જરૂર વિચાર કરીશ. આણંદ કેટલા વાગે આવે છે તે પણ મને ખબર નથી અને તું પણ રાતના હેરાન થાય તે અઈચ્છનીય છે.

ફોટો આવતી વખતે ટપાલ દ્વારા જરૂર મોકલાવીશ.

જગદીશકાકાને ગઈ કાલે પત્ર લખ્યો છે તેમાં લખ્યું હતું કે હેમેન્દ્રનો પત્ર હતો અને તેમાં તે લખતો હતો કે "એક બે દિવસમાં જ જગદીશકાકાને પત્ર લખીશ તો કદાચ તેનો પત્ર મળી ગયો હશે અગર મારા પત્રની સાથે જ મળ્યો હશે" પણ કાકા તો જરૂર નિરાશ થવાના. તેં તો હજી ત્રણ ચાર દિવસ માટે કાકાને પત્ર લખવાનું Postpond કર્યું છે. કાકા ત્યાં મજામાં છે. બધાની smiles જ હમણાં લેવાનું અને Return કરવાનું રાખ્યું છે. વધુ Progress કર્યો નથી તેમ તેઓ લખે છે. Germany માં Female નું પ્રમાણ ઘણું છે કારણ યુદ્ધમાં ઘણાં જ માણસો મૃત્યુ પામ્યા છે. હવે તો તેમની Land-lady તેના ગામ જઈને એક સુંદર છોકરીને તેડી લાવી છે કે જે તેઓની

સાથે જ રહે છે એમ કાકાના છેલ્લા પત્રમાં હતું. આ બાબત કાકાને કાંઈ પણ લખતો નહિ.

હાલ એજ પત્ર સુરેન્દ્રનગર લખવા વિચાર થાય તો નીચે પ્રમાણે એડ્રેસ છે.

નરેશ _

નરેશ. શાહ. Mehta House, Tower Road. SURENDRANAGAR (Saurashtra)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

TO

Hemendra C. Parekh

B-28 Engineering Hostel,

Vallabh Vidyanagar Via ANAND.

73 Shanti Sadan, Mumbai 22

26-11-54

Dear Hemendra,

Had college this morning. Arrived home around 1:45 PM, had lunch, and immediately sat down to clean my room, which hadn't been cleaned for a long time. Having swept almost all the trash and just about to take it outside the door, Rama arrived with an envelope. The moment it reached my hand, it was recognized. Telling Rama to finish the remaining work, I sat down to read the letter.

While reading the letter, I felt as if we ourselves had set out on a journey and were seeing city after city—forests, rivers, mountains, and streams—one by one. There are a few hardships too, but the real joy lies right in that. Getting by without essential items is also a form of happiness in itself.

I have been enjoying fantasies of going on a world tour for many years, and now I await the day when it comes into reality. I used to wonder who would accompany me as my companion. I was sure that none of my friends here would be ready. So whom to take along? There wouldn't be any joy with relatives at all, but in the end, it feels as if God Himself brought both of us together. Even though we were close to each other for so many years, until now we could not discover each other's longing. How surprising it feels!

For the last one year or so, that longing has made me somewhat mad, and I often remain engrossed in those thoughts alone. We want to travel the world, but with very little money—so what should be done for that? A little money is required initially, so where to bring that from? Such thoughts make me restless. But "where there is a will there is a way."

You seem to have forgotten one thing for our tour: learning French and German languages also seems necessary to me. People in many countries do not even understand the meaning of English, and people of France, Germany, or China in particular have immense respect for their native languages; so if we too know their language, respect for us would grow as well. Their affection can be gained.

What is the objective of "The Society of Experiment in International Living"? In what matters do they help? And what activities does Mahendra Meghani do? Describe all this in detail.

Often such thoughts come to mind: if a first prize in some R.M.D.C. or contest or some competition like that hits, then that's it—task accomplished! Then we won't even need to consult an astrologer for an auspicious time to leave. But is God going to give us that money without hard work? Lately, word-puzzle competitions are announcing prizes worth lakhs.

Tomorrow (Saturday) I am going to leave from here by Mail for Saurashtra. Since college is ongoing, the schedule has been arranged in such a way that fewer days are wasted. Though I should reach Surendranagar on the 23rd, I am late, and as far as possible, I plan to leave from there on 1-12-54 to head back this way. If there is a mistake in this program, it can be changed; otherwise, please excuse me, I will definitely consider it some other time. I don't know what time it reaches Anand, and it is undesirable for you to face trouble at night.

Will definitely send the photo by post next time.

Wrote a letter to Jagdishkaka yesterday mentioning that there was a letter from Hemendra in which he wrote, "I will write a letter to Jagdishkaka in a day or two, so perhaps his letter has arrived or will arrive along with my letter." But Kaka is bound to be disappointed, as you have postponed writing a letter to Kaka for another three to four days. Kaka is doing well there. Currently, he has kept it to just receiving everyone's smiles and returning them. He writes that he hasn't made much further progress. In Germany, the proportion of females is quite high because many men died in the war. Now, according to Kaka's last letter, his landlady went to her village and brought back a beautiful girl who stays with them. Do not write anything to Kaka regarding this matter.

That's all for now. If you feel like writing a letter to Surendranagar, the address is as follows:

Naresh_

Naresh Shah

Mehta House, Tower Road

SURENDRANAGAR (Saurashtra)