NARESH - 01/11/1955

To,

HEMENDRA C. PAREKH (B.E.)

616 E Daniel

CHAMPAIGN (Illinois)

U. S. A.

 

૧૩ સાયન રોડ, મુંબઈ ૨૨. ૧.૧૧.૫૫. ૧૧.૩૦ p.m.

પ્રિય હેમેન્દ્ર, તારો તારીખ ૧૬ અને ૧૭ સપ્ટેમ્બરનો પત્ર મને ૨૬ તારીખે મળી ગયો હતો અને તે વખતે પત્ર વાંચી એટલો બધો તારા પર ખુશ હતો કે તરત જ ઉત્તર આપવાની ઈચ્છા થઈ આવેલ પણ કમનસીબે તે વખતે આ પત્ર પોસ્ટ ઓફિસમાં પડ્યો હતો ધાર્યા કરતાં તારો પત્ર ખૂબ જ લાંબો અને વિગતવાળો નીકળ્યો એટલે હું તો ખુશ જ હોઉં તે સ્વાભાવિક જ છે કેમ ખરૂં ને? પણ ઉત્તર આપવામાં સવા મહિનો કાઢી નાખ્યો તેનું શું?! ખરૂં કહું તો પરદેશમાં વસતો તુ જ એક એવો મારો મિત્ર છે જેને મેં પત્ર નો ઉત્તર આપવામાં આટલી બધી ઢીલ કરી હોય બીજાઓને તો બને ત્યાં સુધી તે જ દિવસે અગર તો બીજે દિવસે તો અચૂક ઉત્તર આપુ છું તારી સાથે પણ તેવો જ વ્યવહાર રાખવાની ઈચ્છા હતી પણ ગાઢ મિત્રતાનાં નામ હેઠળ મેં લાલ લઈને ઘરનો જ માણસ જાણી જરા ઢીલ કરી છે. તારીખ ૨૬ મીએ ખાસ ઝવેરી બજારમાંથી આ પત્ર લીધા હતા પણ ઉત્તર તો તરત ન જ અપાયો. પત્રો મારા પણ દારૂના જેવી કૈફી અસર કરે છે તેવું મને લાગે છે. કારણ કે પત્ર મળે કે તરત તેના નશામાં જ મેં ઉત્તર આપવા બેસી જાઉં છું તો ચીસ થતી નથી પણ જો એક બે દિવસ નીકળી ગયા તો પછી તે નશો સાવ ઉતરી જાય છે અને આળસ તેની જગ્યા લઈ લે છે. લગભગ દરરોજ રાત્રે તને પત્ર લખવાની ઈચ્છા કરતો પણ આખા દિવસના થાકને લઈને જરા કંટાળો આવી જતો અને તરત સુઈ જતો હતો પરંતુ આજે તો દ્રઢ સંકલ્પ જ કરેલો એટલે એ લાંબા રાઈમથી બાકી રહેલું કાર્ય પૂરું થાય છે ! આટલો બધો મોડો ઉત્તર આપવાનું ખરૂં કારણ ઢીલે મેં તને કહી નાખ્યું છે એટલે જો મારા પ્રત્યે ચીઢ ચડી હોય તો આ પત્ર વાંચીને તરત રેફ્રીજરેટરમાંથી ઠંડુ પાણી લઈને મગજ પર નાખજે અને મગજને શાંત કરજે જો કે આ પત્ર જ ઠંડુ ધારૂં છે કે ઠંડા પાણી ના કરતાં સારું કામ કરશે જ, અને તારી બુદ્ધિ કદાચ તને 'Tit for Tat' કરવા પ્રેરે તો તેને સમજાવજે કે નરેશો તો અંગત અને ઘરનો માણસ સમજીને જ પત્રોનો ઉત્તર આપવામાં ઢીલ કરી છે, પત્રથી શું વિશેષ છે? હું તો તને દરરોજ લગભગ ચાર પાંચવાર યાદ કરું છું. ખાસ કરીને મારી application ની ચિંતા વધુ

 

રહ્યા કરે છે. મનમાં તેના જ વિચારો આખો દિવસ આવ્યા કરે છે, કે એ અરજીનું તે શું કર્યું હશે? કદાચ ભૂલથી અગર જાણીને જ એક બાજુ તો મુકી દીધી નહિ હોય ! બીજું તારૂં Bush Shirt Band Box માંથી ૧૫ દિવસ પહેલા Undone હાલતમાં પાછું લઈ આવ્યો છું. તેની નાજુક હાલત જોઈને તેઓને દયા આવી એટલે તે જ હાલતમાં તેઓએ રાખેલું અને ગભરાતો નહિ કે પૈસા તો આપી દીધા હતા કારણ કે મને Rs. 1 (one) તેઓએ Refund કર્યો છે. તો હવે આ કપડાઓ અને પૈસાનો શું બંદોબસ્ત કરૂ તે જણાવજે. તારૂ પ્રવાસનું વર્ણન વાંચી ખરેખર મને અદેખાઈ આવે છે! લંડન તથા New York ના તારા અનુભવો જાણ્યા. મહેતાએ પણ પહેલા પત્રમાં લંડનના અનુભવો તારા જેવા જ લખ્યા હતાં. બધા લોકો ખૂબ જ Reserve minded અને Orthodox. હા પણ તેં તો એ જણાવ્યું જ નથી કે પ્લેનમાં બેસતા પહેલાં જે જોરદાર વરસાદ આવેલો તેનો ભોગ તું બનેલો કે નહિ? પ્લેનમાં શું શું offer કરી હતી? અને કઈ કઈ ચીજોને લાત આપ્યો હતો વગેરે વધુ વિગતવાર લખે તો સારું તારી ખૂબ જ મહેરબાની. તારી રહેવાની જગા પણ અત્યંત રમણીય વાતાવરણમાં આવી છે જાણીને ખૂબ જ આનંદ થયો પણ હવે આગળ ઉપર તું Progress જે કંઈ કરે તે જરૂર જણાવજે જ. કે પછી કાકાની જેમ તું પણ secretive થઈ જવાનો? દરરોજ ઉઠતાની સાથે જ Sototrity ના Models ના દર્શન સુંદર પોશાકમાં થતા હશે. ત્યાં Campus એ શું છે? અત્યાર સુધીમાં કેટલીની સાથે friendship કરી છે? ખાસ Extra-Ordinary જેવું હોય તો તેના વિષે જરૂર જણાવજે ત્યાં તો Boy અને Girl જેવી બે વાતો જ મનાતી નથી લાગતી. છુટથી ખુલ્લા દિલે, એક બીજા વાતો કરી શકે છે તે પણ પેટ ભરી ભરીને એ Models ને હિંદ વિષેની બાતમી આપી હશે અને ત્યારે મારા વિષે જણાવવાનું તો નહિ જ ભૂલ્યો હોય!? તારા ક્લાસમાં કેટલા નંગ છે? Internation week-end ની ઉજવણીમાં કેટલીક મજા આવી? તેનું પણ વર્ણન વિગતવાર કરજે. તને Dance શીખીને ન ગયો તેનો પસ્તાવો હવે થાય છે કે નહિ? તું કઈ કઈ ચીજો અગર કામ અહીં કરવાના બાકી રાખીને ગયો તેનો પસ્તાવો અગર મન દુ:ખ થતું હોય તો જણાવજે. કે જેથી રસ્તો નીકળી શકે.

 

તારા પત્રથી વધુ Definite થયું કે અહીંથી જે જે Indians જાય છે તે Americans સાથે જ મોટેભાગે સંબંધ બાંધીને બે દેશો વચ્ચેની મિત્રતાને નજદીક લાવે છે! તું પણ આવું જ કંઈ કરજે, જો કે આ બાબત મારે તને સલાહ આપવા જેવી રહેતી જ નથી! કાકાના કંઈ ખાસ નવીન નથી. પ્રગતિ દિનપ્રતિદિન વધતી જાય છે એવું લાગે છે. તેઓ મજામાં છે. રસીક કોઠારી, રજનીભાઈ, મહમદ, વગેરે મળ્યા હતાં. રાજેન્દ્ર ને પણ તારા પહોંચ્યાના સમાચાર આપી આવ્યો હતો, પણ ખોટાડા તો સાવ જ ભૂલાઈ ગયા હતાં તેમને આવતી કાલે બપોરના ચોક્કસ સમાચાર આપી દઈશ. ઘાટકોપર વાળા રમણીકભાઈ એક દિવસ રાજકોટથી આવતાં સ્ટેશને મળી ગયા હતાં. તેઓ Rajkot કોઈ જગ્યાએ Interview આપવા ગયા હતાં. અને મોટે ભાગે તેઓને ત્યાં Shift થવું પડશે તેમ તેઓ કહેતા હતાં. તારી બંને નોટો મારી પાસે સુરક્ષિત છે માટે તેની ચિંતા કરતો નહિ. રૂબરૂ કોઈકવાર હું એ લખેલાને સમજવા પ્રયત્ન કરું છું પણ ભારે પડે છે. Philadelphia તે જણાવ્યા મુજબનો પત્ર લખ્યો નથી કદાચ મન થઈ આવશે તો લખી નાખીશ. પત્રનો ઉત્તર આતંક... હવેથી તને પત્રના ઉત્તર નિયમિત આપતો રહીશ આ પ્રારંભે જ કેમ ઢીલ થઈ ગઈ તે સમજાયું નથી. જો કે તું પણ મારા જેવો જ આળસુ ઉત્તર આપવામાં છે પણ તેમાં હવે સુધારો કરજે. અને Regular પત્ર-વ્યવહાર ચાલુ રાખવા ખરા દિલથી પ્રયત્ન કરજે. અહીંનું કંઈ કામ કાજ હોય તો જણાવજે. મારા પૂ. માતુશ્રી તથા પૂ. પિતાશ્રી તથા પૂ. કાકા તને કોઈકવાર યાદ કરે છે. પ્રકાશભાઈ મળ્યા હતાં ત્યારે નાતુકના તારી આપસ અને ભીલના કારણે સેવા દેવા વગરના મારા પર ગુસ્સે થયા. ત્યાંના બધા જ નવીન વિગતવાર લખજે. કોઈ સારી બનાવવા જેવી ચીજના Blue Prints મળે તો જરૂર મોકલજે. મેં તને રૂબરૂમાં તે વિષે કહેલું પણ અત્યારે પાછું યાદ આવ્યું એટલે તને Remind કરાવું છું. તારો Monthly લગભગ Expense કેટલો આવે છે, તે મહેરબાની કરી શૈ. આ. પા. માં જણાવજે કારણ કે તું અહીં હતો ત્યારથી જ Dollars બચત કરતો તો હવે Americans રહોને રૂ. માં કરજે નહિ.

 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

To:

HEMENDRA C. PAREKH (B.E.)

616 E Daniel

CHAMPAIGN (Illinois)

U. S. A.

13 Sion Road, Mumbai 22.

1.11.55. 11.30 p.m.

Dear Hemendra,

I received your letter dated September 16th and 17th on the 26th, and at that time, reading your letter made me so happy with you that I felt an immediate desire to reply. But unfortunately, this letter remained lying in the post office at that time. Your letter turned out to be much longer and more detailed than expected, so it is only natural that I would be happy, isn't that true? But what about the fact that I spent a month and a quarter in replying?! To be honest, you are the only friend of mine residing abroad to whom I have delayed replying to a letter so much. To others, as far as possible, I reply on the exact same day or without fail on the next day. I wished to maintain the same practice with you too, but under the name of deep friendship, taking liberty and considering you family, I delayed it a bit. On the 26th, I had specifically purchased these papers from Zaveri Bazar, but a reply couldn't be given immediately.

It feels to me that letters have an intoxicating effect just like liquor. Because as soon as I receive a letter, if I sit down to reply in that very intoxication, there is no issue; but if a day or two pass by, that intoxication fades away completely and laziness takes its place. Almost every night I wished to write you a letter, but due to the entire day's exhaustion, I would feel a bit sluggish and fall asleep right away. However, today I made a firm resolve, and so this work remaining from that long time is being completed! I have candidly told you the real reason behind giving such a late reply, so if you feel annoyed with me, as soon as you read this letter, take cold water from the refrigerator, pour it over your head, and cool your mind! Though I believe this letter itself will work better than cold water. And if your intellect inclines you to do 'Tit for Tat', explain to it that Naresh delayed replying to the letter only considering you as personal and family—what is greater than a letter? I remember you almost four to five times every day. In particular, I keep worrying more about my application.

Thoughts about it keep coming to my mind all day long—what must you have done about that application? Perhaps by mistake or knowingly, you haven't set it aside, right?! Another thing—I brought back your Bush Shirt from the Band Box 15 days ago in an undone state. Seeing its delicate condition, they felt sympathy, so they kept it in that very condition; and don't worry, the money was paid, as they refunded me Rs. 1 (one). So now inform me what arrangement I should make for these clothes and money. Reading your travel description really makes me envious! Learned about your experiences in London and New York. Mehta too had written similar experiences of London in his first letter as yours. Everyone is very Reserve minded and Orthodox. Ah, but you haven't mentioned at all whether you fell victim to the heavy rain that came before boarding the plane or not? What was offered on the plane? And which items did you decline, etc.—if you write in more detail, it would be great; thank you very much.

I was delighted to learn that your place of stay is located in an extremely scenic environment; but now going forward, whatever Progress you make, do share it without fail. Or are you going to turn secretive like Kaka? Every day upon waking up, you must be seeing Sorority models in beautiful attire. What is a Campus over there? How many have you made friendship with so far? If there is anything Extra-Ordinary, do inform about it. There, the concept of Boy and Girl doesn't seem to be treated as restrictive. People can talk to each other freely and openly to their heart's content. Did you give those models information about India, and while doing so, you surely didn't forget to mention about me, right?! How many unique characters are there in your class? How much fun was there in the International week-end celebration? Describe that in detail too. Do you now regret not learning Dance before leaving? If there is any regret or lingering disappointment about things or tasks left incomplete here before leaving, do let me know so that a way out can be found.

Your letter made it more definite that most Indians who go from here build relations with Americans and bring the friendship between the two countries closer! You too should do something like this, though on this matter there is no need for me to advise you! There is nothing particularly new from Kaka. It seems progress is increasing day by day. He is doing well. Met Rasik Kothari, Rajnibhai, Mahmad, etc. I had also gone and delivered the news of your arrival to Rajendra, but the deceitful ones were completely forgotten—I will definitely convey the news to them tomorrow afternoon. Ramnikbhai from Ghatkopar met me at the station one day while returning from Rajkot. He had gone to Rajkot for an interview somewhere, and he was saying that he would most likely have to shift there.

Both of your notes are safe with me, so do not worry about them. In person, I sometimes try to understand what is written, but it proves difficult. I haven't written the letter to Philadelphia as you suggested; if I feel like it, perhaps I will write. Awaiting the reply to the letter... From now on, I will keep giving you regular replies to your letters; it is not understood why there was a delay at this very beginning. Though you too are lazy like me in giving replies, make an improvement in that now. And make a sincere effort from your heart to maintain regular correspondence. If there is any work here, do let me know. My respected mother, respected father, and respected uncle remember you sometimes. When I met Prakashbhai, he got angry with me without cause... Write in detail about everything new over there. If you find Blue Prints for any good item worth making, do send them. I had mentioned it to you in person, but remembering it again now, I am reminding you. Please inform me about what your monthly expense comes to, because ever since you were here you used to save Dollars, so now as an American don't do it in Rupees.