Hamendra C. Parekh,
c/o. The Mercantile &
Industrial Development (Pvt.) Ltd.
Scheme "6", Road
"2"
Sion
BOMBAY - 22.
પ્રિય
હેમેન,
તારો
પત્ર મળ્યા ઘણો સમય થઈ
ગયો ને છતાં તને
પત્ર નથી લખી શકી,
તને અભિનંદનનો પત્ર રાજકોટ લખેલ
પણ તું તો તરત
જ મુંબઈ ચાલ્યો ગયેલ એટલે તને
મળ્યો નથી. ભારતી વિષે
બધી વિગત મળી અને
એ ઉપરથી લાગે છે કે
બધી રીતે સારું મળી
ગયું છે. મેં ભારતીને
આશીર્વાદ પત્ર લખેલ તેનો
રાજકોટથી જવાબ આપેલ છે,
ફોટો મંગાવેલ છે. આશીર્વાદ જઈને
મોકલશે એમ લખ્યું છે.
રાજકોટથી
નાનુનો તથા બેબીનો પણ
પત્ર છે. લગ્ન તાત્કાલિક
કરે એમ લખે છે.
મારું તો માનવું છે
કે મુંબઈનો બ્લોક મળ્યા પછી લગ્ન થાય
તો વધારે સારું, જેથી એ ત્યાં
આવીને રહી શકે. અત્યાર
લગ્ન કરીને પણ કાં તેણે
અલગ રહેવું પડે કાં રાજકોટ
અથવા વડિયા. જોકે તમે સૌ
વિચાર કરીને જ નિર્ણય કરશો.
તને
પુ. બેન ને સેવોય
હોટેલના સરનામે પત્ર લખેલ છે
પણ તારો જવાબ નથી
એટલે કદાચ મળ્યો ન
હોય એમ પણ બને.
અહીં અમે બધા મજામાં
છીએ. પુ. બેન ત્યાં
પણ, શેઠને ત્યાંથી તેનો જૂનો નોકર
ભૂપત છૂટો થઈ ગયો
છે. શેઠના દીમાગ પણ ખૂબ જ
વિચિત્ર થઈ ગયા છે.
ચિંતા, ગુસ્સો, મુંઝવણ, કોઈ વાતનો ચોક્કસ
નિર્ણય નહીં. કોઈની સાચી સલાહ માનવી
નહીં. ઘડી ઘડીમાં વર્તન
કર્યા કરે, ખુબ જ
વિચિત્રતા કરે છે અને
એની અસર બેન ઉપર
પડે છે. અહીં આવતા
ઘણા દુબળા થઈ ગયા છે.
જુદાઈમાં જોવા જઈશ તો
સૌને કંઈ કંઈ દુઃખ
હોય છે. અને ઈચ્છવા
છતાં કોઈનું દુઃખ નિવારી શકાતું
નથી.
અનુભાઈનો
આજે આણંદથી પત્ર છે. ભાઈઓ
ભાભીઓમાં પણ સ્ત્રી આવતા
કેટલો ફેર પડી જાય
છે. નાની ભાભીની તબિયત
તો ઘણા સમયથી નરમ
રહે છે એ તો
હકીકત છે. એ માટે
આણંદ ગયા...
છે,
કહ્યું, હેમેનની મુસાફરી પછી સેકન્ડ ક્લાસ
હોય નુકશાનકર્તા છે. ગાડીમાં આવવું
જોઈએ પણ એ સત્ય
છે કે ગાડી અમુક
વ્યક્તિઓ માટે દેખાડવા માટે
છે. બહારના માટે કામે એટલી
દોડે પણ ઘરના માટે
નહીં, એને એ પણ
તબિયત માટે જરૂર હોય,
ડ્રાઈવર માટે પણ બધી
તરફથી સગવડ જોઈએ ને
તીથલ માટે નક્કી કરેલ,
જોઈ આવ્યા પણ જવા બધી
તૈયારી થઈ. પંખીઓની ખટાખટેધરનો
ખર્ચો ન પોસાય એટલે
પાછા ભાવનગર જવાના છે. રાજકોટથી બધા
ગાડીમાં એક દિવસ આણંદ
રોકાઈ આજ ડ્રાઈવ કરવા
ગયા છે. કુદરતનો પણ
કેવો વિચિત્ર ન્યાય છે, મને તો
એમ થાય છે કે
મુશ્કેલીમાં સૌ સાથે ઊભા
રહી દુઃખ ભાગ્યા, અને
આજ જેના હાથમાં એના
મોંમાં જ આજ જાદુની
રિયાલીટીમાં આ પ્રમાણે છે
તો પછી ભવિષ્ય તો
કેવું હશે ? ક્યારેક તો ખૂબ જ
દુઃખ થાય છે, અનુભાઈ
તથા નાનુ માટે કેટ
કેટલું ખરતા હતા રાત
કે દિવસ પણ ન
જોયા, અને આજ એ
જ મહેનતનું પરિણામ આપ્યું ત્યારે એ લોકો માટે
શું ? આ વખતે નાનુને
જોઈને જીવ બળશે રાત
દિવસે.
સાપ
શાંત થતો જાય છે.
અને ચિંતાઓને અંદરોઅંદર શમાવતો જાય છે. રોજ
ઇરેગ્યુલેશનના કામને હિસાબે એ જાણી ન
શક્યો અને એના જ
હિસાબે અમેરિકા ન જઈ શક્યો.
અને અત્યારે જે આપે એ
લેવાનું કારણ એનું છે
બહારના વેપારમાં ક્યાંય સ્થાન નથી એટલે. જો
નાનુને પૂછેલ ત્યારે એણે લખ્યું કે
"હું મારો સ્વભાવ શાંત
કરવાની કોશીશ કરું છું." પણ
શામાટે, શાંતિ તો અમુક ૨૬
સીઝન જ હોય એથી
વધારે શાંતિ કોઈ માનસિક ઘસારાના
પરિણામે ઉપજે આવે.
જોકે
તને આ બધું લખીને
દુઃખ દેવાનું છે કુદરતે જે
એમાં શું કરી શકે.
કાકાને જુનાગઢમાં ઓફિસ ખોલી દેવાની
વાત થાય છે. એ
માટે રતિકુભાઈ થોડા વખતમાં આવશે.
ઘરના ભાઈઓના રૂપ કરતાં બધા
આપસ આપસ કરી કામ
કઢાવે એ વધારે સારું
લાગે છે. આપણે તો
દૂર બેઠા બધું જોઈને
ચિંતા જ કરવાની રહે
છે.
આવજો
તને ઘણું લખ્યું પણ
આનંદ થાય એવું કંઈ
જ નહીં, તારી તબિયત બરાબર
સંભાળજે, અમેરિકાથી આવ્યા પછી...
ઘણું
વજન ઘટી ગયું કહેવાય.
જલ્દી શિવાજીપાર્કનો બ્લોક મળી જાય તો
કંઈક શાંતિ થાય.
બીજા
શું ખબર છે ? પત્ર
લખજે. મારું શાસન નીચે આપું
છું.
અહીં
બધા મજામાં છીએ, જોકે મારી
તબિયત પાછી પંદરેક દિવસથી
બગડી છે. પણ તે
કાયમનું થયું એને રોવાનો
પણ શું અર્થ, હવે
તો કોઈ ઉપાયનો પણ
ફાયદો નથી થતો, ફક્ત
ઓપરેશન હરેક વખતે ઓપરેશન
કરાવીને પણ કંટાળી જવાય
છે. દુનિયામાં કેટલા કેટલા દર્દોની શોધ થઈ છે,
ટી.બી. અને કેન્સર
જેવા રોગ પણ સારા
થઈ શકે છે ત્યારે
આ દર્દની શોધ કરવાની કોઈને
તમન્ના જ નથી કારણ
કે શોધ કરનાર વ્યક્તિ
તો પુરુષ છે ને ! આ
દર્દ તો સ્ત્રીઓને રહે.
ઈચ્છું છું કે કોઈક
વ્યક્તિના દિલમાં માનવતા વસે અને આ
દર્દ માટે ક્યોર કરી
શકાય એવી ટ્રીટમેન્ટ શોધે
જેથી ભવિષ્યમાં કોઈને આ દર્દ ભોગવવું
કાં ન પડે.
પત્ર
લખજે.
મંદાકીની
૮/૧ એ જતીશ
ચંદ્ર માધવ રોડ, ભવાનીપુર
કલકત્તા ૨૦
તા.
૨૭મી મે, ૧૯૫૯
લખનાર
બેનનો પત્ર મળ્યો હશે
જવાબ લખજો. એલ.એમ.
Hamendra C. Parekh,
c/o. The Mercantile & Industrial Development (Pvt.) Ltd.
Scheme "6", Road "2"
Sion
BOMBAY - 22.
Dear Hemen,
It has been a long time since I received your letter, yet I couldn't write to you. I had written a congratulatory letter to you in Rajkot, but you left for Mumbai immediately, so you must not have received it. Got all the details regarding Bharati, and based on that, it seems everything has turned out very well in every way. I wrote a letter of blessings to Bharati, to which she replied from Rajkot; I have asked for a photo. She wrote that she will send it along with her blessings.
There are letters from Nanu and Baby from Rajkot as well. They write that the wedding should be performed promptly. My own belief is that it would be better if the marriage takes place after securing the flat/block in Mumbai, so that she can come and live there. Even if you get married right now, she would either have to live separately or stay in Rajkot or Vadia. However, all of you will make a decision after careful consideration.
A letter was written to Respected Sister at the Savoy Hotel address, but there is no reply from you, so perhaps it wasn't received. We are all fine here. Respected Sister is there too. At Sheth's place, his old servant Bhupat has left. Sheth's mind has also become very strange — anxiety, anger, confusion, no firm decision on anything, and not listening to anyone's genuine advice. He keeps changing his behavior every moment, acting very oddly, and its toll falls on Sister. Coming here, she has become very weak and thin. Looking at it from a distance, everyone has some sorrow or the other, and despite wishing, nobody's sorrow can be removed.
Today there is a letter from Anubhai from Anand. How much difference comes among brothers and sisters-in-law once women enter! Younger Sister-in-law's health has been frail for a long time, that is a fact. For that reason, they went to Anand...
...it was said that for Hemen's journey, travelling second class is harmful; one should travel by car. But the truth is that the car is meant for showing off for certain people. It runs so much for work for outsiders, but not for members of the family, even when needed for their health. There should be convenience from all sides for the driver too. Tithal was decided upon, they went and saw it, and all preparations were made to go. But because of the bird-brained bickering, household expenses couldn't be sustained, so they are going back to Bhavnagar. All of them from Rajkot stayed one day in Anand with the car and went driving today. What strange justice of nature! I feel that earlier everyone stood together in times of hardship and shared the pain, but today, right inside the mouths/hands of those who hold power, this is the reality of magic — so what will the future be like? Sometimes it causes deep sorrow; how much they worked day and night for Anubhai and Nanu without even considering day or night, and today when that very hard work bore fruit, what is there for those people? Seeing Nanu this time, the soul will burn day and night.
The snake/conflict is calming down, swallowing worries internally. Because of daily irregular work, he couldn't realize it, and for that very reason, he couldn't go to America. And right now, the reason to take whatever is given is because there is no standing in foreign trade anywhere. When Nanu was asked, he wrote, "I am trying to calm my nature." But why? Peace only exists for a certain 26 seasons; any peace beyond that arises as a result of mental wearing down.
Though writing all this to you causes pain, what can anyone do about what nature has in store? There is talk of opening an office for Uncle in Junagadh. Ratikubhai will come in a short while for that. Rather than showing genuine brotherhood, everyone gets their work done among themselves, which seems preferable to them. Sitting far away, we can only watch and worry.
Goodbye; wrote a lot to you, but nothing that brings joy. Take good care of your health; after returning from America...
...it is said that you have lost a lot of weight. If you get the Shivaji Park flat/block quickly, there will be some peace.
What other news is there? Do write a letter. Giving my address below.
We are all fine here, although my health has deteriorated again for the last fortnight. But that has become a permanent thing, so what is the point of crying over it? Now no remedy brings any benefit — only surgery, and one gets tired of undergoing operations every single time. So many diseases have seen discoveries in the world — even illnesses like T.B. and cancer can be cured — yet no one has any desire to discover a cure for this ailment, because the person doing research is a man! This pain is borne by women. I wish that humanity finds a place in someone's heart and they discover a treatment that can cure this ailment, so that in the future no one has to suffer this pain.
Do write a letter.
Mandakini
8/1 A Jatish Chandra Madhav Road, Bhowanipore, Calcutta 20
Date: 27th May, 1959
(Note at the bottom): Must have received Sister's (the writer's) letter; do write a reply. — L.M.
No comments:
Post a Comment