BOTADRA - 15/12/1956

પ્રિય ભાઈ રામેન્દ્ર, આપનો પત્ર આજે મળ્યો. વાંચી ઘણાવ વિચારો થાય છે, તમે લખો છો કે મિત્રતાની ગાંઠ એકવાર બંધાય પછી છૂટે નહિ. પણ મિત્રતા એટલે એક જાતના ઉપરના સંબંધની હોય છે? અને મિત્રતા સમાન જીવનના ગુણોના આકર્ષણથી થાય કે ઉંચા ગુણોવાળા સાથે થાય જેમ પોતાની સંપત્તિ વધારે છે છે' તેમ બે મિત્ર સ્થાપો પણ એક જાતની મધ્ય સરખા ગુણોવાળા સાથે કરીએ છીએને? મિત્રતાનો પાયો શું? એ પાયો જ ટુટી પડે તો પછી મિત્રતા કેમ રહે? હું હજુ પણ માનું છું કે મારા ગાંડપણ વ્યાજબી હતી હું તમારી જગ્યાએ હોઉં તો મિત્રતા ટુટી જાય. જો કે તમારી ભાવના એ ઓછાઈ જન્માવે છે.

મારે પત્રનો તમારા પત્ર પરથી તુંમજ સમજજો. વધુમાં પ્રયોગ વગેરે તે થતું હોવાથી ખામોશી રાખી. વેવિશાળના ક્વાલિનેંદનનો સ્વીકાર કરું છું. લગ્ન બંધ રહ્યા છે આવતી સાલ થશે. ખાસ કોઈ કારણ નથી. અરે ભાઈ તમારી ભાવના તમારા જેટલું જ હું થવાનો હોંઉ તો શું લખું? વેવિશાળ થયા પહેલા લગ્ન પણ કે અંતરની કંઈ પરિસ્થિતિ નવો અનુભવ હોઈ (પુખ્ત દીર્ઘ સાચ્ચ ભજવા ઘણાએ પ્રયત્ન કર્યા છતાંય ભૂલો થાય છે જે ભૂલ હોય તે વ્યાપારી લેવી સુધારી ફેરી નહિ ફરે. લગ્નના સંબંધ બધા રીતે મને શ્રેયશે ખૂણે-ખૂણે હોય જ છે), અત્યારે પરણવાનું તો છે ને તૈયાર રહું છું. કોઈ કામ મળી ગયું તેમાં સમય પસાર થઈ જાય છે ને પુરુષ થવાના વિચાર વિ. કંઈ નથી આપતું.

તમે મને બંધન પ્રિય માન્યો છે તેનું તમારી ખુલ્લા મન વિશેષ છે, અને માર્ગ વિષેની તમારી ઈન્કવાયરી પણ વ્યાજબી છે. મેં જે કર્યું હોય તો ઠીક પણ જે કરવા ધારતા હોઉં ને પણ નમોને કર્યા નથી જ(લાવલો)

હવે હું ખરાબ રસ્તે તો નહિ જ જઉં તેની મને પણ ખાત્રી થઈ છે અને બધા મંથન-દુઃખ વિ.નું મૂળ એક જ જડ્યું. હું પણ એક પાત્રનો હું પણ પુરુષ થવા સર્જાયો છું અને થવાની તો લાંછન વછોટી બની જાય છે. મારાથી ઓછા-ઉતરતા ગુણનો એટલે દુઃખી થતો. હવે મોડું થયું નથી ભલે સામાન્ય જીવન જીવવા વિચાર છે, મહાભિલાષા નહિ ને મહાદુઃખ નહિ. જેટલી અભિલાષા એટલું દુઃખ. હવે કામ શું હોય. કોઈમાં ડાયરેક્ટર કે ભાગીદાર થવું કોઈનું પુર ન કરવું. મહાપુરુષ થવું એ કંઈ ખોટું નથી પણ તે માટે નિરાભિમાનીપણું જોઈએ – તેના પરથી- તે ન હોય તો તે આશા છોડી દેવી ખરી.

 

જે માણસ પોતાના જ સવાલોમાં ગુંચવાય ને રસ્તો ન શોધી શકે ને આપઘાત કરવા જાય તે બીજાને શું ઉપયોગી થાય? મહાપુરુષ એટલે બળનું કામ કરનાર જોઈએ! બહુ ભારે શબ્દ લાગે છે. મારો કદાચ લખવામાં ભૂલ ન હોય તો મિત્રતાના ડરથી સિગરેટ નથી છુટી પણ મિત્રતાની ભાવના-જેવું નૃત્ય રહે આમગ વણાવ્યા પ્રમાણે - ને હિસાબે છુટી છે. સીગરેટ પીવી એ તમને ખરાબ કેમ ન લાગ્યું? મારું વર્તન ખરાબ ને આપના સારી છવી. તમે મને અસાધારણ આપ્યો તો આત્મસંતોષ થાય છે તે નથી સમજાતું, જેથી કદાચ ઠંડો પ્રદેશ- વળી તમને ઘેરા ડરની વ્યાધિ ને ત્યાંનું વાતાવરણ એટલે જ જુદો પણ શું ત્યાં જેવું સારું વાતાવરણ હોય ને તેમ કરે તો આડું ન જ આવે તેથી માણસને પ્રકૃતિમાં નાખી તો તરત જ આવડતું હશે તો તરત નેવું પણ આવડતું હશે તો ખૂબ જ પ્રયત્ન કરેલો હવામાં તરે તો કેવો લાગે મન પણ જમીન પર ઉભો રહી હાથ પણ હલાવે તો મતલબ. દેશ એવો દેશ હિન્દુસ્તાન આદિ તિથિ રાત્રે તો દુનિયામાં અગ્રણી ખરો ને; આપણો ઈન્દ્રીયસુખ નારું પંન્દ્રીય ધર્મમાં માનવાવાળા ખરાડ ને એ રીતે સમાજમાં, પાછળમાં ખરાબ ગણાય.

મને મનુષ્ય ધર્મ પોતાની બડે ભાવના નથી સમજતી. મારે માટે આ પૃથ્વી શાંતિથી ભૂલો થઈ છે પણ હજી ખૂબ પરેશાની હોય જવાની સરખી પડે- સુગો વિચારવાનો એ છે - યુનીશોર્ચમાં મીલીટરી સ્કૉલર = કે વિદ્યાર્થીઓ પૈકી- સાંભળવા એ છે- મીલીટરી એ છે- ગવર્મેન્ટનું ગણતરી થાય તેવું કંઈ થાય. જો કે સોંપેલું વ્યવહારે એટલે - સદ્વર્ત્ય રોજ સ્થાપી થાય છે ને નથી સંપત્તિની એવી ભાવનાઓ થાય છે જે દૂર થઈ જાય છે. નિશાળના બાળકો વાર્ષિક દિન કોઈક નીચો કાર્ય કેવું રાખશે પરિણામો ને બોલાવી પોતાની શક્તિ જીતવા વિચારો એવી સ્થાપનાથી શોધવા કે આ પરિણામો ન્યાય કરવા શક્તિમાન છે કે જેનો જ ન્યાય થવાનો છે ને નિર્દોષ પક્ષપાતવિહીન કોણ? સાચી શક્તિ કોની? આ લોકોને પરખાવાનો કોઈ કેમ ગણવાય છે? બાળકની વિકાસ માપવાનું જડ સાધન શું? શાળાએ વૈષ્ણો ન્યાય આપ્યું - હરીફ જડવું? ન્યાય પ્રસંગ પ્રમાણે જુદા જુદા વિચાર રાખે ને તુરત જ ખસી ન જઈ શકે તો ચોધાર આંસુ આવી જાય છે, આ આપના થઈ કે જરૂર મહાન થઈશ પણ મંતે મારા સ્વરૂપથી હું પણ મરવાનો એક જ થાત. આટલા માટે ખરા રસ્તાની શોધમાં તમને ગુરું પાનું છું ને ઉભા છે અને પોતાને રસ્તાની ખબર નથી! એકવાર ફરેલા પેલા જ બોલ્યા જ ગુરું થયું - રસ્તો શોધવા વિ. જણાશે.

 

મારું ગામ ત્યાં સૌરાષ્ટ્ર ઘડિયા પડ્યા હોય થયું કે મારી ત્યાં જુનિયર જરૂર એ મારો વિચાર હવે આઝાદી આપી છે એટલે જે પ્રગતિ થવી જોઈએ તે નહિ થાય પણ ગયો તેમ હું નીકળ્યો ને જે જે ન કરી શક્યો તે જયું બીજું એવું જ કરે છે. મેં જોયા ઝાડ રાખેલા તે પણ ન થયા. ટૂંકમાં હું લખવામાં જ સારો નીવડ્યો ને લખવાના કામનો લાભ ન લઈ શક્યો વ્યવહારમાં ઉપયોગ ન કરી શક્યો અને હવે બધું છોડી સામાન્ય જનતાની ભાવના પર કમાઈ ગયો, તેથી શાંત ભલે હોય પણ દુઃખ પણ હોય જે ફેરી તમારી સાથેના સંબંધો નહિ આપશે તો લાધશે અત્યારે તે જાનાને ચાવી મારું છું. મારી વાત પતી? હવે તમારી. બધા! તમે આવી સમજણ ન્યાય ક્યાં કરો છો? ભવિષ્યનો વિચાર નહિ? મોટામાં મોટી ભૂલો કરવા બેઠા છો ને? એકાદ વરસ વિતી ગયા તેમાં શું થઈ ગયું? આવી ભૌતિક નિર્બળતા માનસિક વિકાસમાં કેમ આડે આવી શકે? ભૌતિક નિર્બળતાથી ભૌતિક ઘેરલાભ સેવા નકારાત્મક નિરાશા કેમ થાય? હું તમને કેમ સમજાવું? નાપાસ થયા તો એક વરસ મોડું ડેન્ગ્યુથી થાય? સ્વાદિષ્ટ ગેરલાભ બીજું શું? એમાં જીવ બળ્યા વિચારો કેમ આવ્યો? ચોરીની કાં ઘંટીમાં મોંઢું... શું લખું? હું તો આપઘાત કરવા ગયો હતો.

X આ પરગ્રાહું છેલ્લે વાંચશો

X લિખિતન બાબુ, મારે મનરાસની હેડલાઈનનું સાધન છે. અત્યારે નથી કામ ઉડે છે. કમિશન પણ મળે છે. ક્યાં કામ ઉડે છે તેની પાસે પીસવાનું રસતા કયા તે પણ વાંચવા વિચારવું બાકી ખોલ્યું ને પાસે હરેન્દ્રને "Raymond" ને ઇન્ટરનેશનલ કમિશન મળે છે તેમાં Quartz, Barytes, soap stone, Iron Oxide વિ. પીસવાનું સ્ટેશન ૩૦% છે. આ કામથી ભોરાયપુરાની સ્પેસીફીકેશનથી ૪૦-૫૦ સુધી હોય છે. ક્વાર્ટઝમાં સિલિકા ૯૮% અને આયર્ન ૦.૦૨% સુધી જોઈએ છે. જે ક્વાર્ટઝ જોઈતો નથી પણ બારાઈટ્સમાં સફેદ પાઉડરમાં લીવર પ્રક્રિયા કંપની ડ્યુરીંગસંગ સંપર્ક સાથે વધારે સારું પરિણામ છે ને લાઈન સારી છે તેને જતો આપું. સ્પેર પાર્ટ્સ ત્યાંથી મળી રહે તે સ્થાન વિચાર છે મારો તમને પોહચવા લખ્યું હું છું.

 

વળી ત્યાં કેવું કેવા કેવા મીનરલ્સ ઇન્ડીયામાંથી આપે છે તે ખબર મેળવી તે સેમ્પલ તથા ભાવો આપું. સરખિયા ત્યાંથી "Flowspar" આપવાનો વિચાર છે ચીનનો વધારે સસ્તો પડે છે. મારા ધાર્યા પ્રમાણે ઇન્ડીયામાં જેવો સોર્સ પાવડર (સ્ટેટાઈટ-ફ્રેન્ચ ચોક-ટાઈપ) ઇટાલી સીવાય ક્યાંય જતો નથી ત્યાં આવે તો લખો તો સેમ્પલ મોકલું તેમાં આઈસ પાઉડર જ બને તે ટેક્ષટાઈલ મીલોમાં કાપડમાં સારી જગ્યાએ મટીરીયલ્સ તરીકે વપરાય છે ત્યાંની બીજી કોઈ મશીનરી વિ.ની એજન્સી મળી જતું હોય તો મારાથી પૈસા રોકી શકે તેવા છે. તો જહુરવર્ષ સમયે રેમન્ડ પાલ્વેરાઈઝરમાં મુક્ત રસ છે તો તેની જરા તપાસ કરશો કે હું ને અમારું એડ્રેસ (ઉપર પ્રમુખે) આપી ને કંઈ વિગતો જોઈએ તો મંગાવવા કહેશો. ત્યાંના 'ફ્લોરસ્પાર' નો સેમ્પલ ને ભાવ પણ બને તો મોકલવા કહે રૂપ તે અગત્યનું નથી ડાયરા તમે Hard currency Area ના ભ્રષ્ટામાં છો જ્યારે અત્યારે સીલમાંથી આપાય છે ને soft ni છે ન પોસાય તો પણ કંઈ નહિ. જરા રસ પડશે ભવિષ્યમાં કાપ વપરાય આર્યન ફાઉન્ડ્રીઓમાં વપરાય છે.

આપઘાત કરવાના વખત જ્યારે આવ્યો હતો ત્યારે હું મારા રુપમાં પાછો પડ્યો જ્યારે મને એમ હતું દરેક ને મારે માટે માન હોવું જોઈએ તેને બદલે તીરસ્કાર કેમ! આપ આપઘાતના ડાયરા દોષમાં એનો ત્યારે બુદ્ધ લાગશે એના ખાસ ખરી જાગૃત ડાહ્યા લાગે છે, ગમે તેમ રૂપે હું જીવવા ડુડ્સ જેવો થઈ ગયો છું અને જરાય ખૂબ સુખી હોઉં એવું લાગે છે. કામ કરવું ખૂબ ગમે છે. રાતના દિવસનો તીરસ્કાર આપું છું દિવસે ઉંઘતોય નથી – રવિવારે સવારથી રાત સુધી કામ કર્યા કરું છું. મનમાં પણ કામ કર્યા કરું ને ન હોય ત્યારે એવું તમોને ને નવીને મારી ભાગીદાર - અર્ધાંગના જે ગણો તે પંગ લાંબા લાંબા લખ્યા કરું છું, એકને બદલે બે છોકરાઓ હોય કે જુદો રાય ભારે નથી. ડાલખું છું મેં તેને લખેલું- તે પણ તેણે સાચવ્યા હશે તો ભવિષ્યમાં ભી બતાવશે – કે તારી કરતા હું પાકા એણે મિત્ર-ગુરુ- મારે વધુ ગાંડો છું તેણે ખીસારીયા તે વચ્ચે પાર કંઈ વાંધો પણ ન ઉઠાવ્યો કે કંઈ લખાપટ્ટી ન કરી. લખો મેં એવું લખ્યું જ નથી. રાતે તે તેને પતિ તેને ફુલ બબ પાછળ વધુ ગાંડો રાખતો પરસ્પર કંઈ ચાપડ પણ તે રાતે જ હોય તો સેવ હશે? રાતે રુપની શું ખબર પડે? સુભાન વગર.

 

અંગત વાર્તા પર આવું? લગ્ન બિલકુલ સાદાઈથી કરવાનો મારો પાકો વિચાર છે જે રસ્તે અથવા ન્યાયે સમર્થ નાત નહિ- જાત નહિ- લપડો નહિ. હું ખરેખર જ સાદાઈમાં માનતો હોવાથી લગ્નમાં કોઈને પતા સાઈડ પણ નથી આવ્યા, અને કોઈ પણ લેનો પણ સારો ઇસ્મેટ થી મોટો હીંગવાળા ફાધરના આવ્યા માં રોવા પગે ન લખવા ફરી થયું. પછી વેવિશાળ બાદ સાઈડ- સુધી દિ. દુર છે તેવું કંઈ નથી થયું, મારો વિચાર છે હું ભણે એને પરણાવો રોડે તેવી કી વડી આપું. (ખુબ વાળો છે હેમેન્દ્ર પત્રમાં કેમ લખું? સંવાહિત ના થઈ રહેતી કંઈ પણ સૌને કંઈક કહી થઈ જાય છે ને લાઈન બહાર બેઠી જવાય છે.) તે લોકો પણ સાદાઈમાં માનવાવાળા જ છે. મારો સસરો તે મારો સસરો જ છે મેં કેન્યા કરતાં સસરાને હિસાબે વેવિશાળની હા પાડી છે એમ પણ ગણવું હોય તો ગણાય. હું તમારે ત્યાં વડીલો આવ્યા ત્યારે બોલ્યો હતો પણ પાછળ જન્મારે દિવસ તેના ઘેર રહેશે ક્યા જેવું એવું કે ચારુ ટૂંકી માણસ મળ્યું હશે પ્રજ્ઞા વાર થઈ પણ હવે પેલા ઉપરથી લાગે છે કે મારી મરજી પ્રમાણે હું તેને ઘડી શકીશ એવું હું અપૂર્ણા- પણ લેવામાં તેના પુરુષ રુપિયા દવામાં આનું થાય તેને મેં સમજી પણ નાખ્યું છે કે હું ટૂંકો લગ્ન સંબંધ ફેરીશ તો મને વહાલને બદલે ઠપકો મળશે મારી સાથે ઝઘડો- વિરોધ આપવા ફરે - રોવે નહિ - કાયમ હાથ નચાવી – શારિરીક રીતે નહિ તો- મુસીબતનો સામનો વિ.વિ. પૂજ્ય. મેં જે કન્યા માટે લખતે વાર્તા કરેલી તેવી આ બહેન છે. તમને વાર્તા કેસે રજુ રાજકોટ લખો છે ને રુપ મુંબઈ આપશે- ડાયરા તે રઘુલાઈ અહીંથી- તેના મામા- તે અત્યારે બીલ મેં નિયત પણ કરેલ છે. ના વેવિશાળની વચ્ચે બાલ છે - સારો ખોડો હિસાબે ધુણાઈ આશા સ્થાપું છે. થોડા વખતમાં તૈયારી કરો તે પછી બંને ભેગા લગ્ન આપની સાસ મુંબઈમાં ને ખુલ્લી ને ઘેર થશે અને મુંબઈરૂપ થવા માંડી છે કે કદાચ મારા સિદ્ધાર્થમાં, ફિક્કો તો નહિ થાઉં ને ? મોટા સંપોરણો થાય - સારું લાગશે વિ. વિ. લોન ના નહિ જાઉં ને? એટલા માટે વધારે જે ચાલે તે રમી એ કંઈક મિત્ર પૂરા પાસે હોય 'બૂડા' બોલાવી દઉં અત્યારે બધી રીતે હું એકલા ને છું, સૌ સાથે ગુરુ મધુબાઈના ઘાઉટ નીકળી ગયો - સાફાઈની વાત પછી, અભિમાનની હું બધું જે વહિ માંગો ને ! ઇરાદો તે લોભથી કમાઈ પણ ખરો રેડી કરવાના છે. વેવિશાળ પછી એડવાન્સને શું કરે તે ત્યાં થઈ જશે કદાચ ત્યાં જશે રોડ તે ઉપર રોજ થો- એ વસ્તુઓ માર્કેટેબલ છે, મારો ડાલપુ વંદિ થશે એમ માનવું અને અમદાવાદ કોઈ ન મળે માટે ઉપર શ્રદ્ધા ન પાડી. બરાબર લાગશે ખરું કે નહિ તે માટે વાંધો મુકેલવા સાબુ નહિ, પણ માનવતા સાહિત્ય છે તો જ વાંધો નથી. જરો પ્રેમવસ્તુઓ સેવા દેવાથી કે એક જગ્યાએ પણ થઈ જાય છે તે કદાચ વધારે છે પણ જ્યારે મારી બા એ નક્કી સાફ સાફ આખું સમજ્યા વગર સંબંધ થયા છે પણ સુધારી રીશે રજી...

 

રહી માણસ કેવું હશે? તે વિચાર થાય છે. શું તે ખરેખર આપણા મનાવ્યા - ઉપરના થા ખુશ રહેશે પણ હું આપણા હૃદય સુધી પહોંચી ખરી સ્થિતિ જાણતું હશે ? સંજોગો પ્રત્યે કોઈ ખોડખાંપણ નહિ પણ દોષ ક્યાંય જો માઈલપાથ ન હોય મગજ હોય તે તેની વિગતે મોટાઈ કે ઇંડે તે મારો પાકો નિર્ણય છે કારણ કે બુધ્ધા ખરા લાક્ષણીકરો- આઝાદ છું- ઉપરનો નહિ- વ્યવહારો નહિ- દુનિયાનો નહિ- બળનો નહિ અને તમે તથા બીજા સ્ત્રીઓ પણ નહિ. ચિત્ત કદાચ મુંદરીબર વેરા પ્રિય સાથધાર મળે તો હું કદાચ વિચાર પણ ચલાવી શકું, ભલે અત્યારે તો મંજુ મુંબઈ કંઈ માર્ગ દર્શનની આ વાત પર આશા રાખી રહું જશે ભલે તમે માનતા હો તો લેટર ઓગાડીયા- તમને ત્યાંથી સ્નેહથી સારી વસ્તુ મોકલાશે જે હું ત્યાં પોર્કલ ભરાવીશ. આ તો તમારે ધ સંકટ આવ્યું ખરું ? વાગે ગંભીરમાંથી અસપાતું સ્થાપ ઘણાં કહ્યું. તદલેરૂન લેવા તદ કોઈ પણ કરો કેમ મારું મન ઈચ્છા થયું છે ને ગંભીર પૂરું નથી કરી શકીએ તમે હા નથી પાડતા ને તમારે માટે હું ગાંડું કોઈક કોઈક ઠેકાણું લખાપણ કર્યા કરું છું. ગઢડાવાળા મોસા મોટીચંદના બે દિકરી બે અમારા સંબંધી છે. બંને બન્ને જરા સુધરેલ છે. ઢેબરભાઈ બનાવેલ પુરતીઓ પણ પસંદ ન આવ્યા. એમાં કોઈ કોઈને દોષ ન દઈ શકાય. આપણા ખેતરમાં, લૂણા ત્યારે - બરાબર ગમે તો નામ કામ યાદ નથી તમને રોપન - કોઈક સ્વયંવર કી પાન આવતી તે કેટલાંક રાજ્યોને છોડી કન્યા કોઈ બળને જ દ્વાર પર એ ને તેનું ફરફર કાયદા પ્રમાણે કંઈક મનમેળ જેવું આપી છે. તેવું જે છે તે પરખાને તમારા ધારી ડેરી તેથી રસી સ્વભાવ પ્રપ્રુત્તે રાના ન ડેરી એટલે ૧૦૫ સમજશે તું તમારું સ્મૃતિ આવવું નક્કી નથી એટલે વાત આગળ ન વધી. તમે ભાઈ સાબ ખરેખર તમારી મરજી કેવી કન્યા પસંદ છે તે વિગતવાર- જણાવશો હું તમને દેવું ને તેવું લઈ છું બરાય સંકોચ વગર અને હું એકસાથે મારી સાથેના કેસ ચાર કે છ રોઉં કોઈને ખબર પડી નહિ જાય તેમ દોષો ને પૂરા સાથે ઠસડી. દોષો તે પાસાનો એટલો થાઉં છું તો તમારે કાંઈ અર્થ જ નથી તેવો મારો આશય પણ પણ... મોડલી અને સામે ખુલ્લા રહો. વેવિશાળ ભાભી વિષે તમારા ખ્યાલો તથા ડૉ. તુમ્બડે - સામાન્યો વિ. પરિસ્થિતિ ખૂબ કિંમતી પૂરા થયા હવે નથી લખતો - નહિ તો ત્યાં આવ્યું છે - ગંદી અને કચે મઝા આવશે, તદ્દ રહો જ. તમારા સ્વાગ પાનું કાંઈક ખરેખર જ ગમ્યું. ચિંતા છે કે આપણને નારીપાસ થઈએ - કાપણા કોલેજ જે તેમાં દોષ, ભગવાનને દઈ પાછી મજાના પણ આપણો જાણતે દોષ થઈને કેમ છોડી અરે આપણને ગમે તેમ થાય તો પણ કે મારા સાથે ન થાય તો ભગવાનમાં જ માનતો હોવા છતાં તેનો કોઈ કાપડી જ ન થઈ શકે, જરો પ્રપત્તી ફિલસુફી જ બનાવી. આ લય - લાવે લય - તો ફેરા પાછા આપણને મોટે નહિડે, નરેશ પસંદ છે ફુરસદ કાર્ય- ઉમંગથી - મતલબ વાળો પ્રવાહ કર્યો કરવો - સુખો-દુઃખો બધું આપણને માનવો જેવું જ છે ને. ધર્મ તો પણ આપણું જ પૂરા કરેલો છે ડૉડ ભગવાને પાંડું દીધું છે જે મને મારો જ પરાય કરે અને આપણને મારી નાખું ન જ થઈ શકે પણ તે...

 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Dear Brother Ramendra,

Received your letter today. Reading it brings up many thoughts. You write that once the knot of friendship is tied, it does not break. But is friendship merely an external/superficial kind of relationship? And does friendship happen through the attraction of equal virtues in life, or with those possessing higher virtues? Just as one increases their wealth, when establishing two friends, don't we form them with someone who possesses roughly medium/similar virtues? What is the foundation of friendship? If that very foundation collapses, how can friendship remain?

I still believe that my frenzy/outburst was justified. If I were in your shoes, the friendship would have broken. Though your sentiment generates a sense of modesty/humility.

Please understand my letter in light of yours. Furthermore, since experiments etc. were ongoing, I kept patient/silent. I accept the congratulations for the betrothal/engagement (vevishal). The wedding has been postponed and will take place next year; there is no special reason. Oh brother, if I were to become as much as your sentiment desires, what should I write? Before the engagement took place, even marriage or some internal situation being a new experience (despite many trying to play mature, long, and true roles, mistakes do happen; whatever mistake exists should be accepted, corrected, and not repeated—marriage relationships in every way are beneficial to me, tucked in every corner), right now I am to get married, and I remain prepared. Having found some work, time passes by, and thoughts of becoming a man etc. offer nothing.

You considered me a lover of restrictions, which reflects your open mind even more; and your inquiry regarding the path is also justified. Whatever I may have done is fine, but even what I intended to do, I haven't done as a sample...

Now I am certain that I will definitely not go down a bad path, and the root of all this turmoil, pain, etc. has been identified as just one. I too am an individual, I too was created to become a man, and becoming so washes away any stigma. I used to be unhappy because of someone with lesser/inferior virtues than mine. Now it isn't late; even if the plan is to live an ordinary life—no grand ambitions and no grand sorrows. As much ambition, that much sorrow. Now what work remains? To become a director or partner in something, not to fulfill someone else's... Becoming a great man (mahapurush) isn't wrong, but for that, egolessness is required—based on that—if that isn't present, one should truly abandon that hope.

A person who gets entangled in his own questions, cannot find a way out, and goes to commit suicide—how can he be useful to others? A great man must be someone who performs tasks of strength! The word feels very heavy. If there is no error in my writing, I didn't give up cigarettes out of fear of friendship, but out of the sentiment of friendship—as per the dance-like rhythm described above—and on that account it was given up. Why didn't smoking cigarettes feel bad to you? My behavior was bad, while your image was good. You gave me something extraordinary, yet self-satisfaction occurs, which I don't understand; perhaps because of the cold region—and again, you suffer from the affliction of deep fear, and the atmosphere there is just different. But what if there is a good atmosphere like that, and if one acts accordingly, it won't come in the way? Therefore, if a person is put into nature, if they know how to swim right away, they might also know ninety other things, having tried very hard... How would it look floating in the air? But even standing on the ground, if one waves a hand, it carries meaning. A country like India on such dates/nights is indeed leading in the world, right? We who believe in sensory pleasure and sensory dharma are considered bad in society and behind...

Human duty (manushya dharma) doesn't understand its own grand sentiment to me. For me, on this earth, mistakes have occurred peacefully, but there is still much distress... to think well of it... in the University, military scholar = or among students—to listen to this—military is this—something countable by the government happens. Though what is assigned practically—good conduct is established daily and sentiments of wealth arise that fade away. School children on annual day—what kind of low activity will they keep? Results calling upon their strength to win thoughts, establishing from such search whether these results are capable of doing justice, or whose justice is to be served, and who is innocent and unbiased? Whose is the true strength? Why is any method used to test these people? What is the rigid tool to measure a child's development? Did the school grant Vaishnav justice—to find a competitor? Justice keeps different thoughts according to the occasion, and if one cannot move away immediately, tears flow in streams. This happened to us, thinking I will definitely become great, but by my true nature, I too would end up dying as just another person. For this reason, in search of the true path, I consider you a Guru, standing there without knowing the path yourself! Once turned, the one who spoke first became the Guru—finding the path etc. will be known.

My native village in Saurashtra... clockwork had happened... it occurred to me that my junior there definitely... that thought of mine now having given independence, the progress that ought to happen will not happen, but as I went, I stepped out, and whatever I couldn't do, I saw others doing the same. The trees I had planted and kept didn't grow either. In short, I turned out good only in writing, but couldn't take advantage of the writing work, couldn't utilize it in practical life, and now leaving everything, I have earned upon the sentiment of the general public; therefore, even if peaceful, there is also sorrow. If relationships with you aren't granted this time, it will be found... right now I am keying/winding up those old things. Is my story finished? Now yours. Everyone! Where do you make such understanding and justice? No thought for the future? You are sitting down to make the biggest mistakes, aren't you? What happened just because a year or so passed? How can such physical weakness get in the way of mental development? Why should physical disadvantage cause negative despair from physical suffering? How do I explain to you? If failed, does a year's delay happen due to dengue? What else is a tasty disadvantage? Why did thoughts of burning one's soul arise in that? Putting one's face into a stolen flour-mill... what should I write? I had gone to commit suicide.

(X Read this paragraph at the very end)

(X Written by Babu. I have the means for the Madras headline. Right now work isn't flying. Commission is also received. Where work flies, what are the grinding paths nearby, think about reading that too. Beside opening, nearby Harendra receives international commission on "Raymond", in which grinding Quartz, Barytes, Soapstone, Iron Oxide, etc. station is at 30%. From this work, by Bhoraypura's specifications, it ranges from 40 to 50. In Quartz, Silica up to 98% and Iron up to 0.02% is needed. Quartz isn't needed, but in Barytes white powder, liver process company during contact yields better results, and the line is good, so I shall give it away. Spare parts can be obtained from there, that local thought is mine; I wrote to reach you.

Furthermore, finding out what kind of minerals they supply from India there, I shall provide samples and prices. Similarly, there is a thought of supplying "Fluorspar" from there; China's turns out much cheaper. According to my estimate, such source powder (Steatite / French Chalk type) in India goes nowhere except Italy. If it comes there, write so I can send samples, in which ice powder itself is made, used as a material in good places in cloth in textile mills. If an agency for any other machinery etc. from there is obtained, there are people with me who can invest money. So if there is free interest in Raymond Pulverizer at present, do inquire a bit or give our address (as above) and ask them to request details if needed. If possible, ask to send samples and prices of 'Fluorspar' from there as well; money isn't important... you are in the Hard Currency Area... whereas right now it is given from seal and belongs to soft... even if it isn't affordable, no matter. It will interest you slightly in the future; used in cut, used in iron foundries.)

When the time to commit suicide came, I fell back in my form. When I felt everyone should have respect for me, why contempt instead! When one realizes the fault in suicide, then wisdom will strike; they seem especially awake and wise. Anyhow, in form I have become like a blockhead for living, and it feels as if I am extremely happy. I love working very much. I give contempt to the day at night; I don't even sleep during the day—on Sundays I keep working from morning till night. Even in my mind, I keep working, and when there isn't any, to you and Naveen, my partners—whatever you consider my better half—I keep writing long, long letters. Whether there are two boys instead of one or separate... isn't heavy. I write... I had written to him—those too, if he preserved them, will show in the future—that compared to you, I am a more seasoned/confirmed crazy friend-guru; he moved aside... in between, he raised no objection nor engaged in any correspondence. Write... I haven't written such a thing at all. At night, her husband... kept him more crazy behind the full blossom... mutual... even if it's only at night, will it be preserved? At night, what can be known of beauty? Without awareness.

Shall I come to personal matters? My firm intention is to get married with complete simplicity—in a manner or justice where there is no dominant caste, no community, no fuss. Since I truly believe in simplicity, no one has even received a side/invitation to the wedding, and any taker... from a good estimate... large... came from father's side... happened again not to write at feet. Then after the betrothal, side-until... far... nothing like that happened. My thought is to educate her and marry her off... give a road-like key. (Hemendra is very... how do I write in a letter? Without being married, something or the other gets said to everyone and one lands outside the line.) Those people are also believers in simplicity. My father-in-law is my father-in-law; if one wants to consider that I said yes to the betrothal on account of the father-in-law rather than Kenya, it can be considered so. I had spoken when elders came to your place, but later in life, how will she stay at his house... a short/modest person must have been found... wisdom happened, but now from the above, it seems I will be able to mold her according to my wish... even in taking her... in spending money on medicine, this happens... I have also made her understand that if I maintain a brief marital relationship, I will get scolding instead of affection... fight/oppose me... she shouldn't cry... always waving hands—if not physically—facing trouble etc. etc. Respected. The sister is just like the girl I had written/talked about. How she presents the story to you, write to Rajkot, and beauty will be given in Mumbai... from here... her maternal uncle... right now bill... I have even fixed it. No, between the betrothal there is... good... on account of... I establish hope. In a short while, make preparations; after that, both weddings together... your... in Mumbai and openly at home... and has begun to look like Mumbai... perhaps in my Siddhartha, I won't turn pale, will I? Big promises get made—it will feel good, etc. etc. I won't go into a loan, will I? That is why, whatever goes on, we play... if some friend is nearby, I would call 'Booda'... right now in every way I am alone, with everyone... Guru Madhubhai's... came out—after the talk of cleanliness, of pride... whatever you ask for... the intention is to earn out of greed as well... are to be made ready. What to do with the advance after the betrothal will happen there; perhaps will go there... daily... those items are marketable. Believing my... will happen, and since no one is found in Ahmedabad, did not place faith above. Whether it will seem right or not, no objection was raised... no soap, but humanity is literature, so there is no objection. Just by serving love-items or even in one place it gets done... that is perhaps more, but when my mother firmly... clearly without understanding fully, relationships were formed, but correcting...

What kind of person will she be? That thought arises. Will she really—upon our convincing—remain happy above, but reaching up to our heart, will she know the true condition? No defect/handicap regarding circumstances, but fault anywhere... if there is no milestone, if there is a mind, then its details... greatness or... that is my firm decision because... true characteristic ones—I am free—not from above—not practical—not of the world—not of force... and neither you nor other women. If mind... perhaps... my dear extraordinary... is found, I might even entertain the thought; fine, right now... Mumbai... keeping hope on this matter of guidance... it will pass, fine... if you believe so, letter... good things will be sent with affection from there, which I will get packed there. So, did trouble come upon you indeed? From seriousness to... established... said many things. To take... do anything... why has my mind desired it, and serious... couldn't complete. You aren't agreeing, and for you, I keep writing crazy things in some places. Two daughters of Motichand, maternal uncle from Gadhada, are two of our relatives. Both are somewhat refined. The booklets made by Dhebarbhai were also not liked. In that, no one can be blamed. In our field, when... liked properly, don't remember name or work, to plant you—some swayamvar... used to come, leaving a few states, the maiden only by some strength at the door... and its... according to law, something like harmony has been given. That which is like that, on testing... your expected dairy... so passionate nature... won't... meaning 105 will understand... your memory coming is not certain, so the matter didn't proceed further. You, brother, really what kind of maiden do you like... state in detail... I will get you such and such, without any hesitation... and together at once with me, 4 or 6 cases... without anyone knowing, faults and fully dragged. Faults... I become so much of that side, so you have no meaning... that is also my intention... but... model and remain open in front. Betrothal... your thoughts about Sister-in-law (Bhabhi) and Dr. Tumbde—generals, etc. circumstances turned out very valuable and complete... now I don't write—otherwise came there—dirty and raw... it will be fun, do stay. Something about your welcome page was truly liked. Worry is whether we fail in women... our college which in that fault, blame God, again fun... but our known fault... why leave? Oh, whatever happens to us, even if it doesn't happen with me, despite believing in God, no... can happen... made a little nature philosophy. This rhythm—bringing rhythm—then again doesn't harm us... Naresh likes... leisure work—with enthusiasm—meaningful flow should be kept up—joys and sorrows, everything is just like for us humans. Religion too is what we fulfilled... God gave... which makes my own... and killing us cannot happen, but that...