BOTADRA - 15/04/1957

To, Hemendra Parekh 1128 Ohio Lawrence (Kansas) (U.S.A.)

 

H. M. Botadra 3/58 Sharda chawl Topiwala Lane Lamington Road, Bombay 7. 15th April, 57.

 

ભાઈ હેમેન્દ્ર,

એમ થશે કે ક્યાંક મુંબઈકાગની ઊંઘ તો મને નહિ આવી જાય ને? એવું કાંઈ જ નથી તમે મારે માટે બે વખત છો ને જ્યારે તે કામ પડે ત્યારે યાદ આવો છો;- હૃદય મુંઝાય ગયો હોઉં- કાંઈ જ ન સુઝતું હોય ત્યારે વળી કોઈ ને સાથે સુખ-ચેન હોય_ છેલ્લાં અડધા મહિનાથી ઉપરનાં બેમાંથી એકેય ન હોવાથી ન લખી શક્યાં. તમારી સાથે ખરેખર... ...પાપા પણ મજા આપે છે. તમને શું મારા મનમાં જ નથી આવતું! જેવું દિલમાં થયું લખી નાખ્યું છે. હમણાં ખૂબ જ સરસ કામ રહે છે રસ મળતો જ નથી એટલું નહિ રાત-દિવસ પણ ખ્યાલ નથી રહેતો ભણતા ત્યારે વિચારો હોત કે મહેનત નું ફળ સારું છે તો અત્યારે મળત ને ફળ પણ મળેલ મળત એટલે કે મારી મુજબ તેનો સદઉપયોગ કરી શકત અત્યારે તો પારી ને શેઠ ને ફળ.

તમે તો હવે વાંચવામાં પડ્યા હશો? અમારા યાદ રહે તો રાખજો તમારી અત્યારની મહેનત તો જરૂર મળશે. ભણતા ત્યારે કોઈ ભણ કેમ નત (ભણે તે મહેનત નહિ હતી) કરવાની...

 

આળસ થતી. અત્યારે કેટલી મહેનત પણ ઉંઘાથી કરીએ છીએ.

તબિયત સારી હશે? હવે કેટલું રોકાવાનું છે? મિત્રો કેટલાં કે કયાં છે? મોર્ડરી કરો છો કે નહિ? ડા. કેટલાં ભેગાં કર્યા? ચિ. ભણાવવા જેવું હોય તો જણાવશો. અમે અમે સૌ કુશળ છીએ. મારા લગ્ન આવતી સાલ થશે ને સાદાઈ માટે સૌ કબુલ થયા છે બે ખોટું જવા જઈ આર્યસમાજની રીતે ધાર્મિક વિધીથી કરી આપશું. તમો હો તો મઝા આવે. આવતી સાલ ક્યારે તમો આવવાના છો તે ચોક્કસ જણાવો તો ખોટી થઈશ. ઘરેણું થોડું-ઘણું કરાવ્યું છે. કપડાં હજી બાકી છે. સાલું આર્થિક પાસું ખૂબ જ હેરાન કરે છે. આપણો આપણું જ કરીએ તો તે ઘણું જ સરસ કરી શકાય પણ અન્ય જવાબદારીઓ વધારે પડતી છે ને તેની અસર આમાં થાય છે. ખેર! જો દુનિયા એવી જ સમજતી હોય તો આપણું આપણને ન ડંખે. પણ સમાજની બીક માણસને બહુ લાગે છે. અનુપના (અહીં) લગ્ન થઈ ગયા છે. બબરીયા-ખેતસીના પણ થઈ ગયા છે. નવીનના પણ થયા છે ને તે આંહી હમણાં આવ્યો છે. સૌ સામાન્ય જીવન જીવી રહ્યા છીએ. આપણો ભણતા ક્યારે કેવી ચોચેટ કરતા યાદ છો આટાંની કેવી વાતો કરતાં?

 

અત્યારે જ્યાં મળે ત્યાંથી ને જેમ મળે તેમ લેવામાં જરાય સંકોચ નથી થતો. શેઠ પૂરો પગાર ન આપે ઘેર વધારે જરૂર હોય ને આપું વિષ શું ચાણ્યા જ કરે. સીધી રીતે ન આપે તો ખાનગીમાં લાવવાનું. ક્યા ખાનગી પેઢીના માણસો વફાદાર હશે? સૌને સરકારી સડાની રીત કરવી છે. હું તો કહું છું કે ન ઘર આવા યજ્ઞમાંથી સંપૂર્ણ મુક્તિ હશે? બધેય ખુશામત કે લાંચ આપી કામ કરાવવાનું. ખેર! વિચારી વિચારીને દમ નીકળી જાય છે. ક્યારેક આપ કે ક્યારેક તેમ જવાનું મન થઈ જાય પણ પાછું તેમને તેમ આદર કરે છે. બેચારની ટોપી હોય ને કઈ બાબતે હિંમત આપે તો સૌને સહારો મળે. ખેર! આ બધું જો મનમાંથી નીકળે તો જ સારું. જે થઈ ન શકે તેનો વિચાર ફરી ફરી વધારે નબળાઈ આપે છે. ક્યારેક છોડી દઈ શકાય છે પણ પાછું એ વિચાર ઉઠતાં તો નથી જ.

બાકી ખાસ નવીન નથી. માંડ તમારા સૌ કુટુંબમાં કુશળ હશે? નરેન્દ્ર શું કરે છે? ત્યાંના ભણવા વિષે ખબર પરીક્ષા પછી નિરાંતે જણાવશો. વાંચવામાં ધ્યાન રાખવું. ત્યાં શા માટે ગયા છો તે ધ્યાનમાં રાખવું એટલે સહેજ.

સસ્નેહ, હિમંત

H. M. BOTADRA 3/58 Sharda chawl Lamington Road Topiwala L... Bombay 7 (India)

 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

To, Hemendra Parekh, 1128 Ohio, Lawrence (Kansas) (U.S.A.)

H. M. Botadra, 3/58 Sharda Chawl, Topiwala Lane, Lamington Road, Bombay 7. 15th April, 57. [April 15, 1957]

Brother Hemen,

You might think—did the deep sleep of Mumbai's fast pace consume me or what? Nothing of the sort. To me, you are worth two people, and whenever I am in need, I remember you. When my heart is troubled, when nothing comes to mind, or when I have peace and comfort with someone... for the past half-month, since neither of those two situations existed, I couldn't write. Truly, with you... even small talks bring joy. How could you not be on my mind! Whatever arose in my heart, I have written down.

These days there is plenty of good work, but no joy or satisfaction in it—not only that, but there is no track of day or night. Had I thought while studying that the fruit of hard work is good, I would have received it now and also been able to make good use of it as per my liking; right now, the fruit goes to the firm and the boss.

You must be deep into your studies by now? Do keep us in your memories if you can; you will surely reap the rewards of your current hard work. When studying, why didn't anyone feel like doing...

...the hard work—there was laziness. Right now, we work so hard even while feeling sleepy.

Hope your health is good? How much longer are you to stay there? How many and who are your friends? Are you indulging in modern living or not? How many dollars (Da.) have you gathered? If there is anything worth teaching/informing Chi., do let me know.

We are all fine here. My marriage will take place next year, and everyone has agreed on simplicity; rather than letting things go wrong, we will conduct it through religious rites via the Arya Samaj method. It would be wonderful if you were here. Let me know specifically when you plan to return next year so I don't delay things unnecessarily. Got a bit of jewelry made; clothes are still pending.

Damn it, the financial aspect troubles me immensely! If we were to manage just for ourselves, it could be done very nicely, but other responsibilities are overwhelming, and their impact is felt here. Well! If the world understands it that way, then our own affairs wouldn't sting us. But man fears society very much.

Anup's wedding (here) has taken place. Babariya-Khetsi's has taken place too. Naveen's has also taken place, and he has recently come here. We are all living ordinary lives. Do you remember when we were studying, what kind of chatter and discussions we used to have, what kind of talk about flour (aata)?

Right now, wherever and however one can get things, there is not the slightest hesitation in taking them. If the boss doesn't pay the full salary, and there is a greater need at home, what else can be done? If it isn't given directly, bring it privately. Where are private firm employees loyal? Everyone wants to follow the corrupt/government way. I say, will there ever be complete liberation from such a sacrifice (yajna)? Everywhere, work has to be done by flattery or giving bribes. Well! Thinking and overthinking takes the life out of you. Sometimes I feel like going here or there, but then things return to how they were. If two or four people stand together and give courage on some matter, then everyone gets support. Well! It would be best if all this leaves the mind. Thinking repeatedly about what cannot be done only brings more weakness. Sometimes it can be set aside, but when those thoughts rise again, they don't leave.

Otherwise, nothing particularly new. Hope everyone in your family is fine? What is Narendra doing? Do inform me at leisure after your exams about the studies over there. Pay attention to your reading. Keep in mind the purpose of why you have gone there, that's all.

With affection, Himat

H. M. BOTADRA 3/58 Sharda Chawl, Lamington Road, Topiwala L..., Bombay 7 (India)